پرتوی اندیشه

تدبر موضوعی؛ بنیانی برای فهم دین و زندگی

parto15

روشنگری‌ هایی در مکتب تدبر قرآن – قسمت پانزدهم –   آیات قرآن کریم را می‌توان به دو روش مطالعه کرد: اول: تدبر موضعی در این روش، سوره‌های قرآن از اول تا آخر و با توجه به سیاق مرتبط بررسی می‌شوند. علما این شیوه را تدبر «سیاقی‌ـ‌موضعی» می‌نامند و می‌توان، با بهره‌گیری از آن، روابط نهفته‌ی میان مباحث مطرح‌شده در آیات قرآن ... ادامه مطلب »

تزکیه‌ی نفس؛ راه درک قرآن

parto14

روشنگری‌ هایی در مکتب تدبر قرآن – قسمت چهاردهم –  قرآن کریم «کتاب حق» و هدایتگر آدمیان است؛ کتابی که از جانب حق آمده و مردم را با حق به سوی حق راهنمایی می‌کند، چنان که خداوند می‌فرماید: ﴿وَالَّذي أَوحَينا إِلَيكَ مِنَ الكِتابِ هُوَ الحَقُّ مُصَدِّقًا لِما بَينَ يَدَيهِ ۗ إِنَّ اللَّهَ بِعِبادِهِ لَخَبيرٌ بَصيرٌ﴾ «و آنچه از کتاب به تو ... ادامه مطلب »

درک سیاق آیه‌های قرآن

parto13

روشنگری‌ هایی در مکتب تدبر قرآن – قسمت سیزدهم –  فهم منظور متکلم درک معنای واژه‌های او را آسان‌تر می‌کند، همان‌گونه که درک واژه‌ها باعث سادگی فهم مراد و منظور فرد از سخنانش می‌شود. درباره‌ی آیه‌ها و سوره‌های قرآن نیز چنین است. هر آیه‌، که به دنبال رفع یک مشکل یا تعریف یک مفهوم است، با آیه‌های مشابه دیگر پیوند دارد. ... ادامه مطلب »

آیت الله جوادی آملی پاسخ می دهد؛ چرا قرآن همگان را به تدبر در آیات دعوت می‌کند؟

javadi-amoli

آیت الله جوادی آملی در مباحث تفسیری خود به فراخور به این پرسش که اگر فهم قرآن منحصراً در اختیار اهل بیت (ع) است چرا قرآن همگان را به تدبر در آیات دعوت می‌کند؟ پاسخ فرموده اند. در ادامه چکیده ای از بیان وی در پاسخ به این پرسش در اختیار علاقمندان قرار می گیرد. آیت الله جوادی آملی می ... ادامه مطلب »

روابط میان آیه ها

parto12

روشنگری‌ هایی در مکتب تدبر قرآن – قسمت دوازدهم –  اگر دقیق به تسبیحی نگاه کنید، می‌بینید که راز زیباییش پیوستگی کامل و همراهی بی‌نقص دانه‌هایش است، اما این همراهی بی‌سبب شکل نگرفته، بلکه رشته‌ای پنهان از چشم همه‌ی دانه‌ها را به هم وصل می‌کند و آن‌ها را حول محوری گرد هم می‌آورد. چنین وضعیتی درباره‌ی آیه‌های قرآن هم صادق است. ... ادامه مطلب »

جمله‌ های قرآنی

parto11

روشنگری‌ هایی در مکتب تدبر قرآن – قسمت یازدهم – برای فهمیدن هر زبانی به دو عنصر اساسی نیاز داریم: دانستن معنای کلمه‌ها و شناخت شیوه‌ی به‌کارگیری آن‌ها برای انتقال معنای مورد نظر. این اصل درباره‌ی قرآن کریم نیز صدق می‌کند و متدبر در آیه‌های قرآن هم باید معنای واژه‌ها و کلمه‌هایش را بداند و هم باید درک کند که چرا ... ادامه مطلب »

واژه‌ های قرآنی ـ سیاق

parto10

روشنگری‌ هایی در مکتب تدبر قرآن – قسمت دهم –   جمله با کنار هم قرار گرفتن اجزای اساسیش، یعنی الفاظ دال بر مفاهیمی که گوینده در پی انتقال آن‌ها به شنونده است، شکل می‌گیرد، اما گاهی کلمه‌ها مبهم هستند، مگر آن که آن‌ها را در سیاق جمله‌ای واضح قرار دهیم. در واقع، ما معنای کلمه‌ها را جز به واسطه‌ی سیاقشان درک ... ادامه مطلب »

واژه‌های قرآنی

parto9

روشنگری‌ هایی در مکتب تدبر قرآن – قسمت نهم –  جمله مجموعه‌ای از واژه‌هاست که کنار هم قرار گرفته‌اند. بنابراین، واژه اساس سخن است و از این رو دانستن معنای هر کلمه در جمله برای درک مقصود جمله ضروری است. اگر گوینده یک واژه را در چند معنی به کار گرفته باشد، باید از او ب‍پرسیم که کدام معنی را در ... ادامه مطلب »

جَرْیِ قرآنی

parto8

روشنگری‌ هایی در مکتب تدبر قرآن – قسمت هشتم –  قرآن بر پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نازل شده است تا بر ابعاد و مسائل گوناگون زندگی، تا روز رستاخیز، سایه اندازد. در حقیقت، آنچه اسلام را جاودانه و ماندگار کرده قرآن کریم است، چرا که، به واسطه‌ی بیان سنت‌ها و قوانین عام در آیه‌های مبارکش، برای همه‌ی رویدادها ... ادامه مطلب »

«محکم» و «متشابه» و تحکیم رابطه با قرآن کریم

parto7

روشنگری‌ هایی در مکتب تدبر قرآن – قسمت هفتم – همه‌ی مردم از نظر علم و دانش یا از نظر ایمان و عقیده هم‌تراز نیستند و بنابراین فهم آن‌ها از متون دینی و علمی نیز متفاوت است. بر همین اساس، همه‌ی علوم اندیشه‌ها و مفاهیم خود را به صورت تدریجی، مختصر و متناسب با سطح مقدماتی ارائه می‌دهند و بعد کم‌کم ... ادامه مطلب »