قرآن باید دغدغه و نیاز همگانی شود

قرآن باید دغدغه و نیاز همگانی شود

گفت وگو با نفر اول سی و دومین دوره مسابقات بین المللی قرآن کریم

بی تردید یکی از راه هایی که می تواند شرایط جذب نوجوانان و جوانان را برای تفکر و تدبر در آیات الهی فراهم ند و آنها را به وادی شناخت بیشتر قرآن بکشاند و فرزندان ما را پای رحل های قرآن و در مراکز و مؤسسات قرآنی بنشاند گفت و گو و آشنایی بیشتر با حافظان و قاریان بین المللی کشورمان است.
شنیدن تجربه این فعالان قرآنی و معرفی مختصری از این بزرگواران شاید ذره ای از زحمات این حافظان را جبران کند. ولی آنها به این معرفی نیاز ندارند. این ما هستیم که باید پای صحبت های شیرین و تجربه دلنشین آنها بنشینیم و زندگی خود را به انوار الهی و با استفاده از این تجربیات نورانی کنیم.
قرآن باید سرهمه زبانها بیفتد. قرآن و شناخت علوم و معارف قرآنی باید دغدغه همه ما باشد.
حجت الاسلام محمد مهدی رجبی، نفر اول سی و دومین دوره از مسابقات بین المللی حفظ و قرائت قرآن کریم است که علی رغم مشغله زیاد اطلاعات ارزشمندی در مورد اهمیت تدبر در قرآن کریم و شناخت علوم و معارف قرآنی در اختیارمان قرار می دهد.
در این مصاحبه با ما همراه باشید.

لطفا به عنوان اولین سؤال بیوگرافی خودتان را برای آشنایی بیشتر خوانندگان بفرمایید. واینکه از چه سالی و چگونه انس و الفت شما با قرآن کریم آغاز شد؟

محمد مهدی رجبی هستم. 29 ساله. و اهل مشهد. تحصیلات بنده در حوزه است و مشغول تحصیل در دروس خارج فقه و اصول می باشم.
از 8-9 سالگی به عرصه حفظ آیات الهی ورود پیدا کردم. البته نه به صورت حرفه ای. بلکه به عنوان مقدمه و هدفم حفظ کامل قرآن نبود. فقط انگیزه ام آشنایی بیشتر با کلام وحی بود. اولین کار را در حرم حضرت امام علی بن موسی الرضا علیه السلام نزد اساتید بزرگوار آغاز کردم.
ابتدا به ما گفتند اسامی 114 سوره قرآن را به ترتیب حفظ کنید و این شروع کار بنده در زمینه حفظ قرآن بود. ولی چون در سن و سال بچگی بودم، بازگوشی و شیطنت حین حفظ آیات الهی، در کارم وقفه می انداخت ولی کم کم با کمک پدر و مادرم و راهنمایی اقوام حفظ آیات را پیش بردم.

در چه سالی وارد حوزه شدید؟

در سال 79-80 وارد حوزه شدم و پس از گرفتن سیکل 10 جزء از قرآن را حفظ بودم.

در چه سالی کار حفظ آیات قرآن را به اتمام رساندید؟ و چه مراحل تکمیلی ای راطی کردید؟

در سال سوم حوزه بودم که کار حفظ قرآن را تمام کردم. همانطور که قبلا گفتم ابتدا به دنبال حفظ کل قرآن نبودم ولی وقتی با دوستانم که حافظ کل قرآن بودند صحبت کردم تشویق های آنان باعث شد جرقه هایی در ذهن من برای حفظ کل قرآن زده شود و به لطف پرودگار حافظ کل قرآن شوم.

چه رتبه هایی در مسیر حفظ کل قرآن تا کنون کسب کرده اید؟

از همان سال هایی که حافظ کل قرآن شدم به محدوده مسابقات راه یافتم و در سطح منطقه، شهر، کشور و بین المللی رتبه های عالی کسب کردم در مسابقات اوقاف ودانشجویان رتبه هایی کسب کردم که به ترتیب رتبه 3 ملی دانشجویان، رتبه دوم مسابقات قرآن و عترت حوزه علمیه و دانشگاه، رتبه اول حوزه علمیه و دانشگاه سراسری، رتبه اول نیروهای مسلح و رتبه اول مسابقات اوقاف در سال 93 و رتبه اول بین المللی در سال جاری را به لطف پروردگار کسب نمودم.

به نظر شما مراکز و مؤسسات فعال قرآنی و ورود افراد بخصوص نوجوانان و جوانان به این مراکز تا چه اندازه می تواند در تدبر و تفکر در آیات الهی تاثیر گذار باشد؟ به عبارت دیگر چگونه می توان زمینه جذب بیشتر جوانان و نوجوانان را به فهم عمیق قرآن کریم و تدبر در کلام خدا فراهم کرد؟ چون آنچه اکنون در بین شرکت کنندگان در مؤسسات قرآنی مهم به نظر می رسد، حفظ آیات و کسب رتبه برتر است!

مقام معظم رهبری یک جمله با این مضمون دارند که حفظ قرآن، تجوید، صوت و لحن به مثابه ظاهر زیبای خانه ای است که هر بیننده ای می خواهد از کنار آن عبور کند، ابتدا به خاطر زیبایی ظاهری آن توقف کرده و درنگ می کند. پس پرداختن به حفظ و قرائت قرآن کریم و تجوید و صوت و لحن برای زیباسازی ظاهری این خانه است تا هر که از کنار آن عبور می کند ابتدا جذب شود و به زیبایی ظاهری توجه کند و پس از آن وارد خانه (متن آیات و فهم قرآن) شود. ایشان فرمودند قرار نیست همه توجهات به ظاهر زیبا باشد، ما باید ابتدا با توجه به ظاهر زیبا مردم، نوجوانان، و جوانان را وارد زیبایی باطنی که همانا فهم و درک آیات الهی می باشد کنیم.
بهترین راه جذب افراد به داخل خانه، زیبایی ظاهر است که همانا تجوید و صوت و لحن می باشد. معارف قرآن، تفکر در قرآن نیز زیبایی داخلی و باطنی است.

لطفا بفرمایید چه باید کرد تا این ظاهر زیبا که جلوه هایی دارد و البته با تمام جاذبه هایی که خود قرآن کریم دارد، بیشتر شود و این خلاء موجود در زمینه شناحت و علوم معارف قرآنی از بین برود؟

آنچه که در شرایط فعلی در مورد قرآن کریم کم گذاشته ایم بحث تبلیغات است. با یک مثال ساده مسئله را واضح تر بگویم. در شرایط حال حاضر فوتبال در زندگی ما جای خود را به واسطه تبلیغات باز کرده است. و کمتر کسی است که علاقمند به فوتبال نباشد یا حداقل اسامی بازیکنان معروف داخلی یا حتی خارجی را نداند، ولی متاسفانه کسانی که علاقه شدیدی به قرآن دارند به دلیل عدم تبلیغات در مورد فوائد ولذت آشنایی با علوم و معارف قرآنی وراز و رمز های کتاب وحی و همچنین بیان موفقیت های حافظان و قاریان برتر، مورد غفلت قرار می گیرند و متاسفانه این علایق نیز کم رنگ می شود. حال و هوای برگزاری مسابقات قرآنی باید در تمام ایام برگزاری مسابقات در جامعه تداوم داشته باشد. مثل ماه مبارک رمضان که تمام شهر معطر به عطر دلنشین آیات الهی می شود. این جاذبه ها باید در طول سال در جامعه ما وجود داشته باشد.
معتقدم رسانه ها باید پشت قرآند بایستند تا مردم و بخصوص جوانان و نوجوانان از این موقعیت ها استفاده کنند. تبلیغات و اطلاع رسانی باید وارد کار شود. ضمن آن که به نظرم تشویق و ترغیب ها در مورد نفرات برتر قرآنی در جامعه ما ضعیف است و همین عامل انگیزه حضور بیشتر جوانان در عرصه های قرآنی را کم می کند. واقعا مسؤولان ما برای عموم قرآن دوستان و نفرات برتر چه کار ویژه ای انجام داده اند؟ شغل و مسکن مناسب، درآمد کافی و …؟ اگر امتیازات ویژه ای به حفاظ بدهند قطعا استقبال بیشتر و بهتر می شود.

فکر می کنید اگر این امتیازات مادی به نفرات برتر تعلق گیرد زمینه شناخت علوم و معارف قرآنی بهتر و بیشتر می شود؟ وآیا خلاء های موجود در زمینه تدبر کافی در قرآن کریم پر می شود؟

این فقط قدم اول است که عده ای را به سوی قرآن و ارزش های والای آن جذب کند و سپس به بحث شناخت علوم قرآنی گام های مستحکم تری برداشته شود و سپس بحث تدبر در قرآن مطرح شود.

چگونه این علاقه به وجود می آید؟

وقتی فرد به مرحله حفظ کل قرآن کریم رسید، تزریق معرفت به او می شود.راه و هدف برایش روشن می شود. وقتی مؤانست با قرآن به وجود بیاید فرد دنبال تدبر در قرآن می رود. زندگی کسی که حافظ کل قرآن است قابل مقایسه با دیگران نیست. رفتار یک حافظ قرآن با یک فرد معمولی فرق دارد، قرآن در ظاهر کلام در رفتار و منش او ظهور و بروز پیدا می کند و این یعنی تدبر در قرآن و عمل به آیات الهی.

پس بدین ترتیب می توان گفت که راه تدبر در قرآن کریم و شناخت علوم و معارف قرآنی با حفظ آیات شروع می شود.

بله، قطعا تدبر در قرآن و رسیدن به راه تمام و کمال و عمل به آیات با حفظ قرآن میسر می شود. و لذا باید نسبت به حفظ قرآن تاکید داشت. تا انس با قرآن حاصل نشود تدبر در آیات الهی پیش نمی آید. باید با تشویق و ترغیب و تبلیغات زمینه جذب جوانان به قرآن فراهم شود. بچه ها باید پشت رحل قرآن بنشینند و بیشتر در محضر قرآن باشند و سپس وارد تدبر و شناخت و درک مفاهیم قرآن شوند.

پیشنهاد شما برای جذب بیشتر جوانان و نوجوانان برای ورود اولین و بیشتر در محضر قرآن بودن چیست؟

تشویق و ترغیب بچه ها خیلی مؤثر است. چندی قبل آموزش و پرورش اعلام کرده بود به هر کس از نوجوانان و جوانانی که جزء 30 قرآن را حفظ کنند مبلغ یکصد هزار تومان جایزه نقدی و به ازاء هر جزء یک صد هزار تومان اهدا می شود.
ولی متاسفانه به این وعده هیچ وقت عمل نشد. بنابر این می توان گفت که وعده های توخالی نتیجه معکوس می دهد. در ک بچه ها در سنین کودکی به این موضوع نرسیده که قرآن کتاب سعادت است. بنابراین باید با تشویق بچه ها را جذب کرد و سپس از علوم و معارف قرآن برای آنها گفت. بی تردید اگر فعالیت دستگاه های دولتی بیشتر شود، تدبر در قرآن هم بیشتر خواهد شد. به عنوان مثال به 40 نفر از معلمان نمونه کشور یک دستگاه خودرو اهدا شد ولی این تشویق ها را ما از سوی مسؤولان و دولتمردان نداریم.
به طور کلی تدبر در قرآن و شناخت علوم قرآنی اصلی است که باید در جامعه به آن احساس نیاز شود و تبدیل به دغدغه جامعه گردد. اما هنوز تا رسیدن به این مرحله راهی طولانی پیش رو داریم.

در فضای مجازی و شبکه های اجتماعی چگونه میتوان بحث تدبر در قرآن و علوم و معارف قرآنی را وارد کرد؟ چه نقاط ضعف و قوتی در این زمینه وجود دارد؟

مشکلی که در این زمینه وجود دارد عدم اطلاع رسانی درست و دقیق است. بیش از 95 در صد جوانان ما مشتاق شناخت بیشتر دین اسلام هستند. ولی متأسفانه از سایت ها و پایگاه های اطلاعاتی که بتواند به شبهات دینی و سؤالات قرآنی آن ها پاسخ دهد اطلاعی ندارند و منابع و سایت های مفید را نمی شناسند. در خیلی از مواقع در این سایتها از اهمیت تدبر در قرآن و پژوهش های قرآنی حرفی به میان نمی آید. حتی گاهی نمی دانیم دنبال چه هستیم؟ متاسفانه باید گفت قرآن گمشده ما نیست. وقتی حالت فقر و نیاز به قرآن به وجود می آید همه جا دنبال آن می گردیم. قرآن را باید به عنوان کتابی بدانیم که همه چیز ماست. اگر بخواهیم قرآن وارد زندگی ما شود باید ابتدا اسم قرآن سر زبان ها باشد. در زندگی صبح و شب ما از معارف قرآنی خبری نیست و این جای بسی تاسف است. چه بسا از پژوهش های قرآنی هم خبری نداریم. گاهی ما فکر می کنیم نمی توانیم ترجمه کل قرآن کریم را یاد بگیریم ولی در یک کار پژوهشی آمده و اثبات شده که با حفظ 1500 کلمه می توان با مفاهیم و ترجمه کل قرآن کریم آشنا شد.
در دیگر کشورها علوم اقتصاد وسیاست و تجارت و حتی روان شناسی را از قرآن و نهج البلاغه استخراج کرده اند و روی آن کار تحقیاتی وسیع انجام داده اند ولی ما به این مسئله کمتر پرداخته ایم.

پژوهش های قرآنی چه فوائدی به دنبال دارد؟ و چگونه می توان این پژوهش ها را کاربردی کرد؟

بی شک وقتی می خواهیم افراد را به سمت قرآن جذب کنیم افراد متخصص معارف قرآنی را خیلی زیبا برای ما تشریح و تفسیر می کنند و هدف از شناخت مفاهیم قرآنی هم درک علوم و معارف دینی است. جهت گیری ها و پرداختن و توجه به پژوهش ها و پایان نامه های قرآنی یکی از مهمترین نکاتی است که ما را در شناخت بیشتر و تدبر در قرآن، این معجزه الهی راهنمایی و هدایت می کند. وقتی یک پژوهش قرآنی خانواده، نکات روان شناختی، علوم انسانی و علوم اجتماعی را بیان می کند به طور کلی انسان را معرفی می کند و معرفت دینی ما را بالا می برد ودر این راستا باید مراکز مختلف و تخصصی قرآنی معرفی شوند و متاسفانه در شهرهای مهم کشورمان پژوهش گاه های قرآنی نداریم. کار فعالان قرآنی زیبا جلوه دادن آیات الهی است. کارهای پژوهشی رفتار انسان، جامعه، سیاست و اقتصاد ما را از دید قرآن بیان می کند و نقاط ضعف ما را در برابر قرآن شناسایی کرده و به نیاز های ما پاسخ می دهد. متاسفانه در شهر مقدس مشهد تنها پنج مهد قرآن داریم ولی مهد کودک به وفور وجود دارد. مسؤولان باید برای گسترش این مهدها ومراکز پژوهشی قرآنی هزینه و تبلیغات کنند. این هزینه ها باید برای بچه ها از سنین کودکی آغاز شود تا بچه ها در سنین نوجوانی و جوانی در برابر آفت ها و آسیبهای داخلی و خارجی واکسینه شوند.

از اینکه این فرصت را در اختیار پایگاه نشر معارف قرآن کریم کتاب هدایت قرار دادید از شما تشکر می کنم.

من هم از اینکه دغدغه شما راه های تدبر در قرآن و شناخت بیشتر علوم ومعارف قرآنی است و در پی ترویج این مسئله هستید متشکرم.

دیدگاه شما

ایمیل شما منتشر نمی شود.خانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>